In deze gids leg ik je uit wat de kracht van journaling is en geef ik praktische tips om te starten, zelfs als het op dit moment aanvoelt als de zoveelste taak op je lange to-do lijstje. Ik help je het juiste soort dagboek te kiezen die past bij jouw persoonlijkheid en geef ideeën ter inspiratie. En tenslotte deel ik hoe je moeiteloos een routine kan bouwen waarvan je je hele leven lang kan genieten.

Ik ben niet begonnen met een dagboek bij te houden om één of andere trend na te jagen. Ik heb deze gewoonte opgepikt in een moeilijke periode toen mijn hoofd chaotisch en versnipperd aanvoelde. Ik maakte telkens opnieuw nieuwe plannen en wekelijkse of maandelijkse to-do-lijstjes zonder echt te weten wat ik wilde bereiken op langere termijn of wie ik écht wou zijn.

Rond die tijd ontdekte ik het Daily Stoic YouTube‑kanaal van Ryan Holiday en hoorde ik hem vertellen hoe de stoïcijnen dagelijks in hun dagboek schreven als een mentale training en spiritueel gevecht. 

Dus ik probeerde het zelf. Soms begon ik mijn dag door eerst in mijn journal te schrijven vooraleer ik een scherm aanraakte, als manier om me voor te bereiden op de dag. Een absolute aanrader als je een eenvoudige actie zoekt voor een digitale detox (simpel, maar niet gemakkelijk!). Op andere dagen schreef ik liever ’s avonds, vlak voor het slapen gaan, om terug te blikken op mijn dag en beter voorbereid te zijn op de volgende. Dat helpt om sneller en rustiger in slaap te vallen. 

Na een aantal weken merkte ik echt een verbetering in mijn focus: ik kreeg meer duidelijkheid over mijn doel, en ik kon rustiger omgaan met de dagdagelijkse beslommeringen. Iedereen zou een dagboek moeten bijhouden en tijd maken om zijn of haar eigen manier van journalen te ontdekken. 

De voordelen van een dagboek bijhouden

Journaling is een eeuwenoude, tijdloze en zeer krachtige gewoonte. Er zijn genoeg voorbeelden: van de Romeinse keizer Marcus Aurelius, tot de renaissanceman Leonardo da Vinci, tot Anne Frank die houvast vond in een wanhopige situatie, tot president Kennedy die zijn zorgen over de rakettencrisis van zich afschreef, tot auteur Joan Didion die haar dagboeknotities gebruikte als inspiratie voor haar romans. 

Ze schreven niet voor een toekomstig publiek. Hun dagboeken waren stille gesprekken met zichzelf over wat ze echt belangrijk vonden, wat ze wél konden controleren in hun leven en welke persoon ze wilden zijn. Dat voelde voor mij als precies het juiste om te doen in een periode waarin ik geen idee had hoe ik verder moest. 

De vele voordelen waarop zoveel influencers bleven hameren, trokken me over de schreef ondanks dat ik dacht dat ik absoluut geen nieuwe taak kon toevoegen op mijn ellenlange takenlijst.  En die voordelen zijn niet van de minste: een heldere kop, minder piekeren, een laser focus, een sterker gevoel van richting.  Een dagboek schrijven helpt je effectief om stress te voorkomen, chaotische gedachten te ordenen, gedragspatronen te herkennen, en te groeien naar je volle potentieel.  

Verschillende Types van Dagboeken

Journaling is niet één enkele methode. Er zijn veel manieren om het te doen, en de beste vorm is diegene die voor jou het natuurlijkst aanvoelt. Sommige mensen houden van het creëren van een maximalistische dagboekpagina met tal van decoraties, anderen hebben een voorkeur voor een minimalistische aanpak. 

Ikzelf verken graag mijn creativiteit samen met het schrijven. Misschien is het ook iets voor jou?

Hieronder zijn een paar veel voorkomende methodes; experimenteer en ik weet zeker dat je minstens één manier zal vinden die past bij je persoonlijkheid en wat je nodig hebt. 

Dagelijks journalen

Je kunt een leeg notitieboek gebruiken en jezelf engageren om één zin per dag te schrijven of gedurende vijf minuten te schrijven. Sommige mensen gebruiken graag schrijfprompts; dat is alvast een eenvoudige manier om te starten.

Je kunt ook invuldagboeken kopen met dagelijkse prompts: Het “Daily Stoic Journal” helpt je een heel jaar lang vooruit met 365 vragen, één voor elke dag.

Dagboek voor dankbaarheid

Dit dagboek focust op de kleine, goede momenten in je leven. Schrijf elke dag een paar dingen op die je deden glimlachen of je dankbaar deden voelen. Dat kan een lekkere maaltijd zijn, een vriendelijk woord, of gewoon een moment waarop je iets moois in de natuur opmerkte. Een paar regels waarin je je dankbaarheid uitdrukt kunnen vlug een humeurige bui doen omslaan in meer tevreden stemming.

Bullet journal

Een bullet journal is een gemengde vorm van een planner met een standaard dagboek waar je doelen vastlegt, taken en projecten organiseert en gewoontes track door lijstjes, symbolen en notities.

Je bouwt de structuur van je bullet journal zelf op volgens jouw voorkeuren en behoeftes. Alleen al het uittekenen van een kalender en het uitschrijven van je plannen op papier betekent een klein dagelijks tegengif tegen een overdaad aan schermtijd en kan je stress verminderen.

Veel journalers gebruiken hun bullet journal als een creatieve uitlaatklep met kleurrijke notities en illustraties. Anderen houden hun bullet journal minimalistisch.

Morning Pages

Morning pages is een methode uit het boek The Artist's Way van Julia Cameron waarin zij uitlegt hoe dagelijks schrijven je creativiteit tot zijn volle potentieel kan brengen.

Morning Pages is de dagelijkse gewoonte om elke ochtend drie bladzijden vol te schrijven met alles wat lukraak in je gedachten opkomt. Het is een mentale warmup die alle mist in je hoofd opruimt waardoor je vaak op ideeën komt die eerder diep in je onderbewustzijn vastzaten en die nu door het schrijven eindelijk aan de oppervlakte verschijnen.

Strikt haar advies opvolgen is een hele opgave en een groot engagement dus ik raad aan om het enkel te doen op een niveau dat je kan volhouden, bijvoorbeeld in plaats van drie slechts één bladzijde of drie bladzijdes op een specifieke weekdag.  

Boekje met ideeën

Gebruik een apart notitieboekje enkel voor het verzamelen van ideeën. Het is ideaal om creatieve zaadjes te planten die je later meer aandacht kan geven.

Voor deze methode gebruik je best een notitieboekje in zakformaat dat je altijd bij je kan hebben, ook buitenshuis. Je weet nooit waar en wanneer je een geniale inval zou kunnen krijgen. Ik kan de keren niet meer tellen dat ik plots uit het niets op een fantastisch idee kwam om het later kwijt te spelen omdat ik het niet vlug had neergepend.

Junk Journal en Art Journal

Een junk journal is meer dan een verzameling schrijfsels alleen. Je kan tickets in je junk journal of scrapbook plakken, over oude pagina's heen schilderen, gedachten en ideeën schetsen in plaats van uitschrijven, surreële composities maken met knipsels uit oude tijdschriften, kleurpaletten maken, doodlen of leuke quotes handletteren.

Je creativiteit ontdekken en verhogen kan je alleen door speels te blijven en dagelijks iets kleins maar kunstzinnigs te maken in je schetsboek. Omdat er niet veel op het spel staat ga je je vrijer voelen in je expressie en ga je gemakkelijker een artistieke stijl of inspiratie vinden voor dat echte kunstwerk dat ertoe doet. Wacht niet tot inspiratie je overvalt, creativiteit bouwt zich op door een dagelijkse workout in je junk of art journal.

Memory book

Een dagboek met de bedoeling om herinneringen en souvenirs bij te houden, een memory book, is een meer nostalgische manier om aan journalen te doen. Je kan schrijfsels combineren met foto's, kaartjes die je hebt ontvangen, souvenirs van reizen of aantekeningen over speciale dagen zoals verjaardagen of kerstfeestjes. Het is een verzameling van momentopnames van jouw ervaringen en de mensen die het belangrijkst zijn in jouw leven.

Reisdagboek

Een reisdagboek is meer dan het bijhouden van vakantiekiekjes alleen en het houdt de herinneringen aan al je reizen levendig.

Je kan leuke details opschrijven zoals een bezoek aan een marktje, een ontmoeting met een lokale bewoner, een verrassende plek of een streekgerechtje dat je voor de eerste keer proefde.

Beperk je niet tot foto's maar plak ook tickets of kleine memoralia op je pagina en maak schetsen. Als je dan later terugkijkt ga je meer mooie herinneringen kunnen ophalen dan met foto's alleen.

Commonplace Boek

Dit speciale notitieboek is een eeuwenoude praktijk van het verzamelen van annotaties, notities van boeken of films, citaten, ideeën en beleefde anecdotes in éénzelfde boek.

Veel auteurs gebruiken deze methode om een bibliotheek van inspiratie en referenties op te bouwen. Maar iedereen kan hier voordeel uithalen, je hoeft geen schrijver te zijn.

The notebook, a history of thinking on paper by Roland Allen is een aan te raden boek als je meer te weten wil komen en overweegt om hiermee aan de slag te gaan.

Dagboekideeën voor iedereen

Schrijfthema's voor je eerste dagboek

Laat je niet tegenhouden door een lege dagboekpagina die naar je lijkt terug te staren want je kan over zowat alles schrijven. Jouw dagboek is een plaats om te ontdekken wat jij voelt in het moment, na te denken over de weg die je hebt begaan en welke kant je opwil in de toekomst. En als dit te overweldigend is om mee te beginnen dan is een activiteit loggen of een doodle krabbelen ook een goed begin. De enige juiste manier is diegene die jij logisch en ontspannend vindt.

Je kan schrijven over een beslissing die je al een tijdje moest maken en de voor - en nadelen opsommen van elk alternatief zodat jij met meer intentie de beste keuze kan maken.

Op een moeilijke dag kan je je dagboek gebruiken als een veilige plaats om je kwaadheid en frustraties op los te laten. Papier is veel geduldiger dan mensen; de pagina voelt zich niet aangesproken en gaat je niet veroordelen. Al je irritaties toevertrouwen aan het papier zorgt voor de nodige afstand tussen jezelf en je eigen gedachten. Het is de magische pil om piekeren tegen te gaan en zaken los te laten die je niet dienen.

Je kan natuurlijk ook schrijven over de goede dingen die je meemaakt, beschrijf alle leuke details zodat je ze later nog eens kan herbeleven. Na verloop van tijd evolueren die bladzijdes in jouw levenslijn, een herinnering aan jouw mijlpalen en persoonlijke groei.

Als je een beginner bent dan zou je het jezelf zo gemakkelijk mogelijk moeten maken bijvoorbeeld door enkel je activiteiten te loggen. Houd een logboek bij van je maaltijden, workouts, wandelingen, kleine dagelijkse doelen die hebt behaald,... Maak het gemakkelijk in het begin en houd de bal aan het rollen tot je daarop verder kan bouwen.

Je kan schrijfprompts gebruiken om te starten met schrijven, zoals "Welk slecht advies heb ik nageleefd dat uiteindelijk niet in mijn voordeel bleek te zijn?" of "Welke kleine stap kan ik zetten vandaag dat de rest van mijn week gemakkelijker zal maken?" Eens de woorden komen, zal de rest heel natuurlijk volgen. Klik hier om meer schrijfprompts te ontdekken.

Acht eenvoudige maar leuke dagboekideeën

• Verzamel citaten en gebruik ze als inspiratie om je schrijven aan te vatten.

  
  

• Leg een betekenisvolle droom of tarotkaartlegging vast.

  
  

• Schrijf een brief naar iemand die je mist of naar een deel van jezelf als een vorm van zelfzorg.

  
  

• Maak een lijst van dingen die je wil beleven, zien of leren.

  
  

• Schrijf een pagina vol met vragen waarvoor je tot nu toe nog geen antwoord hebt gevonden.

  
  

• Doodle of versier wanneer woorden te moeilijk zijn.

  
  

• Handletter inspirerende citaten.

  
  

• Maak een vision board op een dubbele pagina.

  
  

Journalen hoeft niet lang te duren of perfect te zijn. Er zullen dagen zijn waar je slechts één zin schrijft, andere dagen zal je misschien een heleboel pagina's in één sessie schrijven. Ze zijn allebei goed. Wat belangrijk is dat jouw dagboek een plaats blijft waar je verbinding vindt met je authentieke zelf.

Tips om van journalen een gewoonte te maken

Dus je bent overtuigd dat je voordeel kan halen uit journalen (dit is zeker zo! beloofd) en je hebt een idee waarover je wil schrijven dan is de volgende stap een routine vinden. Niet met prestatiedruk of lange takenlijstjes maar door kleine maar consistente stappen.

Mijn truc is: bereid je niet voor om te beginnen maar begin met iets belachelijk eenvoudig. Maak je niet druk over de juiste materialen, hoeveel je zal schrijven of hoe weinig of wat soort notitieboek je nodig hebt. Ik ben zeker dat je ergens een geschikt boekje liggen hebt. Nieuw of volledig leeg doet er allemaal niet toe; versleten en al half gevuld doet ook het werk.

Kies de juiste tijd en plaats

Kies een rustig moment dat past in jouw dag. Sommige mensen schrijven terwijl de rest van het huis nog ligt te slapen, anderen verkiezen een moment vlak voor het slapengaan om te bekomen van de dag. Experimenteer met beide tijden en je zal al vlug merken of een voorbereiding op de dag in de ochtend of een terugblik op de dag 's avonds het beste bij jou past.

De plaats is ook belangrijk. Kies een vaste plaats en houd je dagboek daar in handbereik zodat het een moeiteloos onderdeel wordt van je dag in plaats van een extra opdracht.

Geen hoge verwachtingen

Jouw dagboek is geen huistaak. Grammatica, spelling en lengte doen er niet toe. Eén eerlijke zin is beter dan geforceerde schrijfsels. Als het niet ontspannend aanvoelt dan streeft het zijn doel voorbij. Dan is het tijd om een stap terug te nemen en nog eens te experimenteren met een andere manier van journalen tot je diegene vindt waarvoor je geen weerstand voelt en graag doet.

Gebruik middelen die je helpen om consistent te blijven.

Het is een aanrader om terug te keren naar pen en papier maar journalen kan zeker en is niet minder met een iPad of Remarquable tablet en digitale pen. Je kan ook een alarm zetten op je telefoon om een vaste tijd aan te houden of je notitieboek in het zicht te leggen als visueel geheugensteuntje. Maak gebruik van deze signalen om je routine te behouden.

Maak komaf met obstakels.

De grootste hindernis is vaak tijd. Maar schrijven hoeft niet lang te duren. Begin met vijf minuutjes en sla de dagen over waarop je echt de tijd niet vindt, en pik je journal weer op de volgende dag.

Je hoeft een gewoonte niet perfect vol te houden om ze te laten duren. Denk eraan dat het doel van journalen het verkennen is van je gedachten en dus schrijven voor jezelf zodat je jezelf beter kan begrijpen en kan groeien vanuit deze inzichten.

Een dagje missen gaat die groei niet tegenhouden zolang je maar regelmatig je dagboek blijft aanvullen zonder lange periodes dat je helemaal niets meer schrijft.

Jouw eerste pagina mag eenvoudig zijn

Jouw eerste journal pagina is vaak de moeilijkste, daarna voelt het meer en meer als thuiskomen.

Vind een notitieboek.

Pak die pen.

Schrijf één zin.

Dat is alles wat nodig is om te beginnen.

De beste tijd om te beginnen met journaling was al een tijdje geleden maar de tweede beste tijd is vandaag!